ندای وحی

ب)آموزش نظم و انضباط

از جمله امورى كه اسلام به آن عنايت فراوان دارد، نظم است، زيرا مهم ترين عامل پيشرفت و موفقيّت انسان در امور دين و دنيا، نظم است. على(عليه السلام)در آخرين وصيّت خويش پس از آن كه شمشير ابن ملجم، پيشانى آن حضرت را شكافت؛ فرزندان و همه پيروان خود را به نظم سفارش فرمود: «اُوصيكُما و جميعَ وُلدى و أَهلى و مَن بَلَغَه كتابى، بِتقَوى اللّهِ وَ نَظمِ اَمرِكُم؛^[25]شما حسن و حسين و ساير فرزندانم و بستگانم و هر كسى كهوصيّت من به او برسد، به تقواى الهى و نظم در امور زندگى سفارش مى كنم.» تقسيم نماز در اوقات معيّن، به انسان درس نظم مى دهد. بشر بايد همه امور زندگى را با نظم اداره كند. نماز، كار، استراحت ،تفريح، ديد و بازديد، غذا خوردن و ...بايد در وقت خود انجام شود كه در اين صورت وقت او بيهوده تلف نمى شود، بلكه بركت پيدا كرده، به همه برنامه هاى خود مى رسد.

ج) وقت شناسى

متفكران اجتماعى براى اداره امور جامعه، وقت شناسى را ـ كه از بنيادهاى اخلاقى است ـ لازم مى دانند؛ مردمى كه وقت شناس باشند، وعده بى جا و قول دروغ نمى دهند و سبب ناراحتى و ضايع شدن عُمر برادران خود نمى شوند. نماز خواندن در اوقات پنج گانه، حسّ وقت شناسى را در انسان بيدار و تقويت مى كند.

د) نمودى از وحدت و قدرت امت اسلامى

اقامه نماز در اوقات معين نمونه اى گويا از وحدت امت اسلامى و قدرت آنان در سراسر گيتى است. اين كه همگى در ساعتى مشخص به سوى نماز و مساجد روى مى آورند در واقع نمايش بزرگى از قدرت اسلام است.افزون بر حكمت ها و فلسفه هاى ياد شده، امام رضا(عليه السلام) در اين باره كه چرا نماز در صبح و ظهر و مغرب انجام مى شود، مى فرمايد: چون هنگام ظهر و پس از مغرب و سحرها بهترين اوقات هستند.^[26]افزون بر مطالب بالا، اگر وقت نمازها در غير اين وقت هاى تعيين مى شد، به يقين باز افراد ديگرى پيدا مى شدند كه بپرسند چرا اين وقت ها معين شده است؛ از اين رو، اين پرسش ها تمام شدنى نبود.^[27]

[1]. نور/56.
[2]. ابراهيم/31.
[3]. نساء/103.
[4]. ميزان الحكمه، محمدى رى شهرى، ج 5، ص 347، عوالى اللئالى، ابن ابى جمهور احسائى، ج 3، ص 65.
[5]. همان، ص 368، مستدرك الوسائل، ميرزا حسين نورى، ج 3، ص 30؛ بحارالانوار، ج 74، ص 405.
[6]. طه/14.
[7]. رعد/28.
[8]. طه/124.
[9]. عنكبوت/45.
[10]. بحارالانوار، ج 79، ص 220.
[11]. وسائل الشيعه، شيخ حرّ عاملى، ج 7، ص 289.
[12]. ر.ك: تفسير نمونه، ج 16، ص 289 ـ 294.
[13]. من لا يحضر، شيخ صدوق، ج 1، ص 214، وسائل الشيعه، شيخ حرّ عاملى، ج 4، ص 8 ـ 9.
[14]. همان.
[15]. عنكبوت/45.
[16]. اعراف/205.
[17]. رعد/28.
[18]. احزاب/41 و 44.
[19]. ر.ك: الميزان، علامه طباطبائى، ج 16، ص 133 ـ 137 ؛ تفسير نمونه، ج 13، ص 132 ـ 136 و ج 16، ص 283 ـ 294، احسن الحديث، سيد على اكبر فرشى، ج 8، ص 147؛ اطيب البيان فى تفسير القرآن، سيد عبدالحسين طيب، ج 10، ص 330.
[20]. روم/17 ـ 18.
[21]. اسراء/78.
[22]. در روايت است كه زراره از امام باقر(عليه السلام) مى پرسد، آيا خداوند متعال در قرآن كريم فرموده نمازها در پنج وقت انجام شود؟ امام باقر(عليه السلام) در پاسخ، آيه 78 سوره اسراء و آيه 114 سوره هود و آيه 238 سوره بقره را مطرح مى كند و توضيح مى دهد. (وسائل الشيعه، شيخ حرّ عاملى، ج 4، ص 10)
[23]. طه/14.
[24]. ماعون/4 ـ 5.
[25]. نهج البلاغه، ترجمه شهيدى، نامه 47.
[26]. عيون اخبارالرضا، شيخ صدوق، ج 1، ص 118.
[27]. ر.ك: تفسير نمونه، ج 4، ص 106 و ج 16، ص 294، تفسير روشن، حسن مصطفوى، ج 6، ص 174.