چون جهان طبیعت، جهان تأثیر و تأثر متقابل است،6 همان طور که نماز، انسان را از فحشا و منکرات باز می دارد، (ان الصلاه تنهی عن الفحشاء و المنکر)،7 کسی که اهل فحشا و منکر است نیز توفیق خواندن نماز مقبول را ندارد؛ یعنی «ان الفحشاء تنهی عن الصلاه». نماز و منکرات، تضاد متقابل دارند. ممکن نیست نماز جلوی فحشا را بگیرد؛ ولی فحشا اثر منفی در نماز نگذارد.8 به هر مقدار انسان برای نماز خود اهمیت قائل شود (اول وقت خواندن، حضور قلب داشتن و...)، امکان حرکت به سوی منکرات از او سلب می شود؛ تا آن جا که حتی فکر گناه نیز به سراغ او نمی آید و برعکس، انسان فاحش یا بدکار و اهل منکر نیز توفیق انجام نماز ندارد. هر چه شخص به منکرات بیشتری آلوده شود، کمتر توفیق انجام نماز پیدا می کند؛ مثلاً ابتدا حضور قلبش را از دست می دهد؛ سپس نماز را به تأخیر می اندازد و کم کم آخر وقت و سرانجام تارک الصلاه می شود.

بنابراین، با یک معیار ساده می توانیم متوجه شویم که هر چه اهتمام انسان به نماز اول وقت و همراه با حضور قلب، بیشتر باشد، نشانة آن است که منکرات و اعمال ناپسند از وی سر نزده است و برعکس هر چه توفیق نماز اول وقت و همراه با حضور قلب از ما سلب شود، نشانة آن است که گرایش ما به زشتی ها و منکرات، افزایش یافته، باید در پی اصلاح خویش باشیم و این معنا در سخنان ائمة معصومین علیهم السلام چه زیبا تجلی یافته است که «کل عملک تبع لصلاتک فمن ضیّع الصلوه فانه لغیرها اضیع».9