هشدار و هدایت، انذار و بشارت، تنبیه و تشویق، دو اصل مهم تربیتی و اجتماعی بشمار می روند، که بسیاری از انگیزه های تربیتی و حرکت های اجتماعی به وسیله این دو شکل می گیرد.

از آن جا که انسان مجموعه ای از بیم و امید و ترکیبی از جلب منفعت و دفع ضرر است، باید در تربیت و اداره او نیز این دو اصل در نظر باشد تا تعادل وجودی پیدا کند.

پیامبران و اولیای الهی در سیره تربیتی و اجتماعی خود این دو اصل را به کار گرفتند و بر اساس این دو، مکتب و سیره دینی و ارزشی خود را استوار ساختند.

در قرآن کریم واژه های «تبشیر» و «انذار» فراوان به کار گرفته شده و از آن استفاده می شود که: هر یک از آن دو شرط لازم هستند ولی شرط کافی نیستند، هنگامی که این دو با هم در حرکتهای فردی و اجتماعی نقش آفرینی کنند نتیجه مطلوب و دست یافتنی خواهند داشت.

«تبشیر» مژده دادن، نوید دادن و به سمت جلو پیش بردن است. «انذار» اعلام خطر کردن، هشدار دادن و موانع را گوشزد نمودن است. تبشیر، جنبه «قائد» را دارد یعنی جلوکش، کسی که مهار شتر یا اسب را گرفته و به پیش می راند و می کشد، (انذار) جایگاه «سائق» را دارد یعنی به آن که حیوان را از پشت سر می راند و به سمت و سوی جلو می کشاند «سائق» گویند. این دو اگر با هم عمل کنند، نتیجه کارشان یکی است و آن حرکت به جلو، از این رو برای هدایت بشر هر دو ضروری می باشند.