سؤال: این سخن خداوند که «براى خدا مثال نزنید» به چه معناست؟

 

جواب: بعضى از مفسرین گفته اند جمله (فَلا تَضرِبُوا للهِالأمْثالَ) اشاره به منطقى است که مشرکان عصر جاهلى داشته اند (و شبیه آن در میان بعضى از مشرکان عصر ما نیز دیده مى شود). آنها مى گفتند: ما اگر به سراغ بتها مى رویم به خاطر این است که ما شایسته پرستش خدا نیستیم باید به سراغ بتها برویم که آنها مقربان درگاه او هستند! خداوند همانند یک پادشاه بزرگ است که وزراء و خاصان او به سراغ او مى روند، و توده مردم که دسترسى به او ندارند به سراغ حواشى و خاصان و مقربانش خواهند رفت.

قرآن در پاسخ آنها مى گوید «براى خداوند مثال نزنید» یعنى مثالى که متناسب با افکار محدود و موجودات ممکن و مملو از نقایص است. شما اگر توجه به احاطه وجودى خداوند نسبت به همه موجودات و لطف و مرحمت بى انتهاى او و نزدیکیش به خودتان مى داشتید، تا آنجا که از شما به شما نزدیکتر است، هرگز براى توجه به خدا به وسائط متوجه نمى شدید.

خدائى که شما را دعوت به نیایش و سخن گفتن مستقیم با خودش کرده، و درهاى خانه اش را شب و روز به روى شما بازگذارده این خدا را نباید به پادشاه جبار مستکبرى تشبیه کرد که درون قصرش خزیده و جز عده معدودى، راه به درون خانه او ندارد.(1)

 

 

1. تفسیر نمونه، جلد 11، صفحه 355.