گفتگو باسوره فاطر
گفتگو با سوره ی مباركه فاطر شكر و ثنا شايستهي پروردگاري است كه جان ما را به نور قرآن منور ساخت و بار ديگر توفيق گشودن اين كتاب آسماني را روزيمان فرمود تا با يكي ديگر از مرواريدهاي درخشان آن قلبهايمان را بيارائيم و از معنويت آن سرشار گرديم.
- اكنون از محضر پر فيض ايشان تقاضامنديم خود را براي قرآنپژوهان معرفي فرمايند:
من فاطر سيو پنجمين سوره از قرآن حكيم هستم، داراي 45 آيه بوده و در شهر مكه معظمه بر وجود بينظير خاتمالانبياء محمد مصطفي صلي الله عليه وآلهوسلم نازل گشتهام.
- بر ما منت گذارده و قدري از فضائل تلاوت خود را بيان نماييد:گوش جان بسپاريد به اين كلام نبي مكرم اسلام صلواتاللهعليهوآلهوس لم كه ميفرمايند: « هر كس سورهي فاطر را به قصد تقرب و خلوص به خداوند قرائت نمايد در روز قيامت از هر يك از درهاي بهشت فريادي ميآيد كه از اين در داخل بهشت شود و از هر دري كه بخواهد وارد ميشود. »1
- لطفاً خلاصهاي از محتواي آيات كريمهي خود را براي مأنوسين با قرآن بازگو نماييد:
محتواي آيات من شامل حمد و ثناي پروردگار و ذكر نعمتها و نشانههاي عظمت پروردگار در عالم هستي و دلايل توحيد و يكتاشناسي ميباشد. همچنين به معرفي شيطان به عنوان دشمن بشر پرداخته و مطالبي را پيرامون معاد و نتايج اعمال در آخرت و رحمت گسترده الهي در اين جهان و... بيان ميدارد.
- خداوند در سي و دومين آيهي شما مي فرمايد:
« ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ ،
پس ما اين كتاب را به كساني از بندگانمان كه آنها را برگزيديم به ميراث داديم . پس برخي از آنها ستمكار خويشند و بعضي از آنها حد اعتدال را رعايت ميكنند و برخي از آنها به اذن خدا سبقت گيرنده به همهي خيراتاند. اين همان فضل بزرگ است »
لطفاً منظور اين آيه را مشخص نماييد؟
به ياد دارم روزي مأمون از امام رضا عليهالسلام پرسيد : اي فرزند رسول خدا آيهي « ثم اورثنا الكتاب » دربارهي چه اشخاصي نازل شده است و اين افراد خاصاند يا عام، جمعي از علما عقيده دارند كه اين آيه در حق جميع امت نازل گرديده است؟
امام رضا عليهالسلام فرمودند: اين آيه دربارهي عترت پيامبر صلي الله عليهوآلهوسلم نازل شده است و كساني كه خلاف اين مطلب را گفتهاند به خطا رفتهاند . زيرا اگر مقصود تمام امت بود لازم ميشد كه همهي آنها اهل بهشت باشند در صورتي كه تمام فرق مسلمين در قول ، متفق هستند كه همهي امت اهل بهشت نمي باشند و خداوند متعال وارثين قرآن را از بين بندگان خود برگزيده و راهنمايي و هدايت خلايق را به ايشان محول فرموده و جز عترت پيغمبر صلياللهعليهوآلهوسلم كسي متصف به اين اوصاف نيست و شاهد بر اين ادعا آيهي ديگري است كه ميفرمايد:
« وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا وَإِبْرَاهِيمَ وَجَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ فَمِنْهُم مُّهْتَدٍ وَكَثِيرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ »2
پس نبوت و كتاب را درهدايت يافتگان و راهنمايان قرار داده نه فاسقان و آنان آلمحمدصلياللهعليهوآلهوسلم و عترت آن حضرت ميباشد.3
همچنين امام حسن عسكري عليه السلام دربارهي اين آيه فرمودهاند: اين آيه در حق آل محمد صلياللهعليهوآلهوسلم نازل شده است و منظور از « ظالم بنفس » از ذريه پيامبر كساني هستند كه اقرار و اعتراف به امامت ندارند و مقصود از « مقتصد » اشخاصي هستند كه عارف به امام باشند و در حق امام زمان خود معرفت حاصل كرده و منظور از « سابق به خيرات » ائمه عليهمالسلام هستند.4
- ازمحضر شما خواهشمنديم شأن نزول يكي از آيات خود را برايمان بيان كنيد:
به خاطر دارم پيش از بعثت رسول اكرم صلياللهعليهوآلهوسلم مشركان عرب و بزرگان قريش هنگامي كه ميشنيدند بعضي از امتها پيشين همچون يهود انبياء و پيامبران الهي را تكذيب كردهاند ميگفتند:
لعنت بر آن مردم باد كه پيغمبران و فرستادگان خدا را تكذيب ميكردهاند . اگر پيامبري به سوي ما بيايد ما او را تصديق نموده و ازتمام پيشينيان فرمانبردارتر خواهيم بود.
ولي هنگامي كه خداوند پيغمبر خاتم صلياللهعليهوآلهوسلم به حضرتش كافر شده و ايمان نياوردند، لذا خداوند آيات 42 تا 44 مرا نازل كرده و فرمود:
« اين قوم با آن همه سوگندهاي محكمي كه ياد ميكردند، ميگفتند: اگر پيغمبري از جانب خدا براي ما فرستاده شود زودتر و بهتر از ملتهاي گذشته قبول ايمان كرده و هدايت خواهيم يافت.
ولي همين كه پيغمبر اكرم تبليغ رسالت نمود جز تنفر و انزجار چيز ديگري بر آنها نيفزود و به گردنكشي و تكبر در روي زمين مشغول شدند و به مكر و فريب سرگرم بودند و البته مكر و فريب و بدكاري جز عاملين خود كس ديگري را هلاك نخواهد كرد .
آيا اینان جز آن كه مانند امتهاي گذشته هلاك شوند انتظار ديگري دارند. البته سنت پروردگار قابل تغيير نيست و طريقهي حق و سنت الهي تغيير و تبديل نخواهد يافت.
آيا اين كفار قريش و ساير مردم به سير و سياحت روي زمين نميپردازند تا به ديدهي عبرت پايانكار و عاقبت ستمگران كه پيش از اينها بوده و نيرو و قدرت آنها بيشتر از ايشان بوده را مشاهده كنند و تصديق نمايند و بدانند كه هيچ موجودي در آسمانها و زمين نميتواند از قدرت خدا كاسته و او را عاجز نمايد زيرا كه خدا دانا و تواناست. 5
- ضمن عرض تشكر و سپاس ا زحضور با ارزش شما در اين گفتگو ، منتظر شنيدن يكي از توصيههاي هدايتگر شما ميباشيم:
« يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ * إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا إِنَّمَا يَدْعُو حِزْبَهُ لِيَكُونُوا مِنْ أَصْحَابِ السَّعِيرِ »6
« اي مردم وعده خداوند حق است ، مبادا زندگي دنيا شما را بفريبد و مبادا شيطان شما را فريب دهد و به بخشش خدا مغرور سازد! البته شيطان دشمن شماست ، پس او را دشمن بدانيد؛ او فقط حزبش را به اين دعوت ميكند كه اهل آتش سوزان (جهنم) باشند. »
پي نوشت :1- تفسير جامع ج5 ص424
2- سوره حديد/26
3- تفسير جامع ج5 ص445
4- تفسير جامع ج5 ص 447 5- تفسير جامع ج5 ص454 و453
6- سوره فاطر/5و6
منبع : دارالقرآن کریم اصفهان
- اكنون از محضر پر فيض ايشان تقاضامنديم خود را براي قرآنپژوهان معرفي فرمايند:
من فاطر سيو پنجمين سوره از قرآن حكيم هستم، داراي 45 آيه بوده و در شهر مكه معظمه بر وجود بينظير خاتمالانبياء محمد مصطفي صلي الله عليه وآلهوسلم نازل گشتهام.
- بر ما منت گذارده و قدري از فضائل تلاوت خود را بيان نماييد:گوش جان بسپاريد به اين كلام نبي مكرم اسلام صلواتاللهعليهوآلهوس لم كه ميفرمايند: « هر كس سورهي فاطر را به قصد تقرب و خلوص به خداوند قرائت نمايد در روز قيامت از هر يك از درهاي بهشت فريادي ميآيد كه از اين در داخل بهشت شود و از هر دري كه بخواهد وارد ميشود. »1
- لطفاً خلاصهاي از محتواي آيات كريمهي خود را براي مأنوسين با قرآن بازگو نماييد:
محتواي آيات من شامل حمد و ثناي پروردگار و ذكر نعمتها و نشانههاي عظمت پروردگار در عالم هستي و دلايل توحيد و يكتاشناسي ميباشد. همچنين به معرفي شيطان به عنوان دشمن بشر پرداخته و مطالبي را پيرامون معاد و نتايج اعمال در آخرت و رحمت گسترده الهي در اين جهان و... بيان ميدارد.
- خداوند در سي و دومين آيهي شما مي فرمايد:
« ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتَابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَا فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ وَمِنْهُم مُّقْتَصِدٌ وَمِنْهُمْ سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ ،
پس ما اين كتاب را به كساني از بندگانمان كه آنها را برگزيديم به ميراث داديم . پس برخي از آنها ستمكار خويشند و بعضي از آنها حد اعتدال را رعايت ميكنند و برخي از آنها به اذن خدا سبقت گيرنده به همهي خيراتاند. اين همان فضل بزرگ است »
لطفاً منظور اين آيه را مشخص نماييد؟
به ياد دارم روزي مأمون از امام رضا عليهالسلام پرسيد : اي فرزند رسول خدا آيهي « ثم اورثنا الكتاب » دربارهي چه اشخاصي نازل شده است و اين افراد خاصاند يا عام، جمعي از علما عقيده دارند كه اين آيه در حق جميع امت نازل گرديده است؟
امام رضا عليهالسلام فرمودند: اين آيه دربارهي عترت پيامبر صلي الله عليهوآلهوسلم نازل شده است و كساني كه خلاف اين مطلب را گفتهاند به خطا رفتهاند . زيرا اگر مقصود تمام امت بود لازم ميشد كه همهي آنها اهل بهشت باشند در صورتي كه تمام فرق مسلمين در قول ، متفق هستند كه همهي امت اهل بهشت نمي باشند و خداوند متعال وارثين قرآن را از بين بندگان خود برگزيده و راهنمايي و هدايت خلايق را به ايشان محول فرموده و جز عترت پيغمبر صلياللهعليهوآلهوسلم كسي متصف به اين اوصاف نيست و شاهد بر اين ادعا آيهي ديگري است كه ميفرمايد:
« وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا وَإِبْرَاهِيمَ وَجَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ فَمِنْهُم مُّهْتَدٍ وَكَثِيرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ »2
پس نبوت و كتاب را درهدايت يافتگان و راهنمايان قرار داده نه فاسقان و آنان آلمحمدصلياللهعليهوآلهوسلم و عترت آن حضرت ميباشد.3
همچنين امام حسن عسكري عليه السلام دربارهي اين آيه فرمودهاند: اين آيه در حق آل محمد صلياللهعليهوآلهوسلم نازل شده است و منظور از « ظالم بنفس » از ذريه پيامبر كساني هستند كه اقرار و اعتراف به امامت ندارند و مقصود از « مقتصد » اشخاصي هستند كه عارف به امام باشند و در حق امام زمان خود معرفت حاصل كرده و منظور از « سابق به خيرات » ائمه عليهمالسلام هستند.4
- ازمحضر شما خواهشمنديم شأن نزول يكي از آيات خود را برايمان بيان كنيد:
به خاطر دارم پيش از بعثت رسول اكرم صلياللهعليهوآلهوسلم مشركان عرب و بزرگان قريش هنگامي كه ميشنيدند بعضي از امتها پيشين همچون يهود انبياء و پيامبران الهي را تكذيب كردهاند ميگفتند:
لعنت بر آن مردم باد كه پيغمبران و فرستادگان خدا را تكذيب ميكردهاند . اگر پيامبري به سوي ما بيايد ما او را تصديق نموده و ازتمام پيشينيان فرمانبردارتر خواهيم بود.
ولي هنگامي كه خداوند پيغمبر خاتم صلياللهعليهوآلهوسلم به حضرتش كافر شده و ايمان نياوردند، لذا خداوند آيات 42 تا 44 مرا نازل كرده و فرمود:
« اين قوم با آن همه سوگندهاي محكمي كه ياد ميكردند، ميگفتند: اگر پيغمبري از جانب خدا براي ما فرستاده شود زودتر و بهتر از ملتهاي گذشته قبول ايمان كرده و هدايت خواهيم يافت.
ولي همين كه پيغمبر اكرم تبليغ رسالت نمود جز تنفر و انزجار چيز ديگري بر آنها نيفزود و به گردنكشي و تكبر در روي زمين مشغول شدند و به مكر و فريب سرگرم بودند و البته مكر و فريب و بدكاري جز عاملين خود كس ديگري را هلاك نخواهد كرد .
آيا اینان جز آن كه مانند امتهاي گذشته هلاك شوند انتظار ديگري دارند. البته سنت پروردگار قابل تغيير نيست و طريقهي حق و سنت الهي تغيير و تبديل نخواهد يافت.
آيا اين كفار قريش و ساير مردم به سير و سياحت روي زمين نميپردازند تا به ديدهي عبرت پايانكار و عاقبت ستمگران كه پيش از اينها بوده و نيرو و قدرت آنها بيشتر از ايشان بوده را مشاهده كنند و تصديق نمايند و بدانند كه هيچ موجودي در آسمانها و زمين نميتواند از قدرت خدا كاسته و او را عاجز نمايد زيرا كه خدا دانا و تواناست. 5
- ضمن عرض تشكر و سپاس ا زحضور با ارزش شما در اين گفتگو ، منتظر شنيدن يكي از توصيههاي هدايتگر شما ميباشيم:
« يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ * إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا إِنَّمَا يَدْعُو حِزْبَهُ لِيَكُونُوا مِنْ أَصْحَابِ السَّعِيرِ »6
« اي مردم وعده خداوند حق است ، مبادا زندگي دنيا شما را بفريبد و مبادا شيطان شما را فريب دهد و به بخشش خدا مغرور سازد! البته شيطان دشمن شماست ، پس او را دشمن بدانيد؛ او فقط حزبش را به اين دعوت ميكند كه اهل آتش سوزان (جهنم) باشند. »
پي نوشت :1- تفسير جامع ج5 ص424
2- سوره حديد/26
3- تفسير جامع ج5 ص445
4- تفسير جامع ج5 ص 447 5- تفسير جامع ج5 ص454 و453
6- سوره فاطر/5و6
منبع : دارالقرآن کریم اصفهان
+ نوشته شده در دوشنبه یازدهم مهر ۱۳۹۰ ساعت 19:11 توسط اکبر احمدی
|
این وبلاگ جهت بسط وگسترش فرهنگ قرآنی وترویج آن ایجاد گردیده است امید است که بتوانیم گامهای موثر در جهت اعتلاء فرهنگ قرآنی برداریم لذا از تمامی شما عزیزان استدعا دارم مرا دراین حرکت خداپسندانه مساعدت ویاری نمایید متشکرم.