« سلسله مراتب نیازهای انسان از دیدگاه ابراهیم مازلو »

1-    نیازهای زیستی : گرسنگی ، تشنگی ، خواب ، تنفس ، ......

2-    نیازهای ایمنی : ثبات عاطفی ، رها بودن از ترس ، نیاز به محیط منظم و .....

3-    نیاز به عشق و محبت و تعلق به دیگران : نیاز به برقراری ارتباط عاطفی با دیگران نیاز انسان به محبت دیگران و مهر ورزیدن و .....

4-    نیاز به احترام و شأن اجتماعی : نیاز به برقراری و حفظ روابط مفید، نیاز به عزت نفس و خود ارزشمندی و احترام به خود و .....

5-    نیاز به تحقق نفس و خود شکوفایی : یعنی فعلیت بخشیدن به همه ی توانمندیهای بالقوه و شکوفایی استعدادها و.....

6-    نیازهای یادگیری و فهمیدن : نیاز به دانش و فهمیدن و پی بردن به راز هستی و .....

7-    نیازهای زیبایی شناختی : انسان جمال و کمال را دوست دارد و گرایش به زیبایی و .....

چگونگی ارضای نیازهای متنوع نوجوانان و جوانان از حساسیت فوق العاده ای برخوردار است به گونه ای که علت اصلی اختلالات رفتاری و انحرافات اخلاقی نوجوانان و جوانان در خانه ، مدرسه و اجتماع را می توان در چگونگی روابط با بزرگسالان جستجو کرد .

جوان تمایل دارد که با جدایی از خانواده تکیه گاه امنی بیابد ، تکیه گاهی که بتواند با آرامش بدان تکیه کند . برای یافتن پاسخ به چنین نیازی است که عموماً گروه همسالان و دوستان را برمی گزیند . دوستانی که می توانند دست او را گرفته ، یار و یاورش باشند و یا این که بتدریج زاویه ی انحراف را برایش فراهم نمایند . حال ، این اولیا و مربیان هستند که با اتخاذ مناسب ترین روشها و با تدبیر و تدبر می توانند به این نیاز حساس نوجوانان و جوانان پاسخ گویند .

جوانان مایلند محیطی داشته باشند که در آن رشد ذهنی و خلاقیت های خود را نشان دهند . آنها دوست دارند که رفتارشان مورد توجه و تأیید دیگران واقع شود . آنها می خواهند مورد احترام و طرف مشورت دیگران قرار بگیرند . آنان مایل هستند اجتماع آنها را بپذیرد نه اینکه رفتارشان مورد انتقاد دیگران بخصوص والدین قرار گیرد و شخصیت آنها پی در پی تهدید شود . یکی از دلایل پناه بردن جوانان به گروه همسالان این است که آنها نیز مشکلاتی مشابه دارند و بودن در کنار آنان سبب می شود که بر احساس نا امنی خود غلبه پیدا کنند . مناسب ترین شیوه در ارضای نیازهای عاطفی ، روانی و اجتماعی جوانان ایجاد اعتماد متقایل و برقراری رابطه ی رفیقانه و دوستانه است . آنچه که مسلم است دوست برای جوان از ارزش و اعتبار فوق العاده ای برخوردار است . او نیاز به دوستی همدل و همراه دارد که با وی ارتباط سینه به سینه ( افقی ) برقرار کند و هرگز شخصیتش را مورد تهدید ، انتقاد و سرزنش قرار ندهد . اگر پدر و مادر نوجوان بتوانند ضمن ولی بودنشان ، مانند یک دوست مهربان و صمیمی ، دوستانه و ومشاورانه با جوانشان رفتار کنند ، در رفتارشان استمرار داشته باشند و هرگز از حریم دوستی ، اعتماد متقابل خارج نشوند . می توانند به عنوان یک دوست صمیمی نیاز فرزند جوانشان را تأمین کرده و او را از گزند آسیبهای روانی و اجتماعی حفظ نمایند . پس هر پدر و مادر و یا معلمی که بتوانند چنین رابطه ای را با نوجوان برقرار کند و به آن استمرار بخشد کار بسیار بزرگی انجام داده است .

نوجوانانی که دوستی با اولیا و مربیان را به مثابه ی بهترین پاسخ برای نیاز طبیعی خود به دوست انتخاب می کنند ، عموماً از بهداشت روانی بهتر و بیشتر برخوردارند و آسیب پذیری اجتماعی در بین این قبیل نوجوانان بندرت مشاهده می شود . مهمترین شرط در ایجاد چنین پیوند خوشایند و مقدسی بین نوجوانان و والدین آنها ، برخورداری والدین از بینش صحیح و ثبات عاطفی است .  

« روش های ارضای نیازهای کودکان و نوجوانان و اصلاح رفتارها »

مربی واقعی کسی است که بتواند به تناسب ویژگی های کودکان و نوجوانان ، انتخاب بهترین و مؤثرترین روشهای تربیتی ، تغییرات پایداری در رفتار آنها به وجود آورد ، تغییراتی در جهت رشد و کمال مطلوب .

نکته ی مهم و قابل ذکر ، توجه به این حقیقت است که رفتار کودکان و نوجوانان قابل تغییر اصلاح و یا تقویت است ، اما هر روشی ، توسط هر کسی و در هر شرایطی ممکن است مؤثر واقع نگردد . به عبارت دیگر وقتی که در برخورد با یک ( رفتار نامطلوب یا نا خوشایند ) کودک یا نوجوان موفق به اصلاح آن نمی شویم و یا رفتار کودک را اصلاح نشدنی می پنداریم ، باید قبل از هر گونه قضاوت و یا اقدام مأیوس کننده ای ، رفتار خودمان را مورد بررسی قرار داده ،  درباره ی روشی که بر حسب عادت و یا به تناسب موقعیت و شرایط خاص از آن بهره گرفته ایم ، بیندیشیم و در آن تجدید نظر کنیم .

قبل از سرزنش کودک یا نوجوان به خاطر رفتار نا مطلوبش و یا تلاش در اصلاح و درمان آن باید همه شرایط و عواملی را که ممکن است به گونه ای مستقیم یا غیر مستقیم در بروز چنین رفتاری دخیل باشند ، مورد بررسی و ارزیابی قرار دهیم . چه بسا در بسیاری مواقع با کنترل بعضی از عوامل و محرکهای محیطی و ایجاد تغییرات لازم در شرایط زنگی کودک و نوجوان ، بدون این که مستقیماً با رفتار مورد نظر مقابله نماییم ، شاهد خاموشی یا اصلاح آن باشیم . بنابراین یک مربی دلسوز که با همه ی وجود در اندیشه ی اصلاح رفتار و رشد و شکوفایی وجود کودک خود می باشد ، همیشه با فکری خلاق و مبتکر در اندیشه ی به کار بستن روش های نو و مؤثر خواهد بود .