امام علی «ع)أفضلُ الأدبِ أن يَقِفَ الإنسانُ عند حَدِّه و لا يَتَعدّى قَدْرَهُ . برترین ادب، آن است که انسان در حد خود بایستد و از اندازه خویش فراتر نرود میزان الحکمه،ج1،ص101

بدترین جنبنده
إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذينَ لا يَعْقِلُونَ (أنفال: 22)
بدترين جنبندگان نزد خدا، افراد كر و لالى هستند كه انديشه نمى‏كنند.

می گویند: روباه مکار است, گرگ خونخوار است, خوک شهوتران است, گربه چاپلوس است, کلاغ دزد است, موش کثیف است و ... اینها نسبتهایی است که انسانها به حیوانات می دهند.
آیا این نسبتها واقعیت دارد؟ مهم نیست که پاسخ این سؤال مثبت باشد یا منفی مهم آن است که ببینیم انسان چه وضعیتی دارد.
در میان همه موجوداتِ شریر و بدجنس, انسانی که حق را نمی شنود و از گفتن سخن حق طفره می ورد بدترین است. مهم این است که این نکته را خوب بفهمیم.
فرق انسان و حیوان در این است که انسان می تواند پشت به حقیقت کند و آنچه را که می داند درست نیست انجام دهد و آنچه را که می داند حق است انکار کند و آنچه را که می داند باید به آن اقرار کند اقرار نکند.
ولی حیوان این گونه نیست. هر کاری می کند در نظرش کار درست است. اگر گرگ می درد طبیعتش این گونه است. اگر عقرب نیش می زند خداوند او را اینگونه خلق نموده است. اگر گربه خودش را برای صاحبش لوس می کند این راهی است برای بدست آوردن روزی اش, او کار درستی می کند.
انسان را خداوند پاکِ پاک آفریده است. او خودش ناپاکی را بر می گزیند. نگاه کن چقدر برادرها, خواهرها با هم فرق می کنند, چقدر اقوام و خویشانت با یکدیگر متفاوت هستند با این که همه در یک خانواده رشد کرده اند و از نظر سالم بودن و فاسد بودن محیط در یک وضعیت قرار داشته اند ولی کم کم که بزرگ شدند با یکدیگر متفاوت گشتند. این نشان این است که آنها خودشان سرنوشتشان را نوشتند.
خداوند چشم داده است برای دیدن و گوش داده است برای شنیدن و زبان داده است برای گفتن, حال اگر انسانی نخواهد از این ابزار به نفع خودش استفاده کند و بخواهد چشم به روی حقیقتها ببندد و گوش به سخنان حق ندهد و زبان به حقیقت نگشاید, کور و کر و لالی شود که نخواهد درک کند و بفهمد و بیاندیشد و عقلش را بکار اندازد, اگر انسانی بخواهد این گونه باشد دیگر کدام جنبنده می تواند بدتر از او باشد؟!
در جهان هستی که تنها قدرتمند در آن خداوند است, این انسان است که بر اساس سوء استفاده از قدرتی که خداوند به او داده است, روبروی خدا می ایستد. چه موجودی بدتر از انسان. قرآن می گوید: مرگ بر انسان که چقدر ناسپاس است!
چه نعمتی بالاتر از اختیار برای خوب بودن و بد گشتن؟! و چه شکری بالاتر از سوء استفاده نکردن از این اختیار و در نتیجه خوب بودن و چه کفران و ناسپاسی بالاتر از این که از نعمت اختیار و انتخاب سوء استفاده کند.
خدایا من را آفریدی و زمام خودم را به گردنم نهادی, اختیارم را خود, به دست گیر و راهنمایم باش و دستم را بگیر و هیچ وقت رهایم نکن! خدای هیچ وقت رهایم نکن!