ندای وحی

آنچه از معارف دینی و فرهنگ قرآن و اهل بیت(ع) به دست می آید آن است که فضای حاکم بر جامعه دینی فضایی است سرشار از دگردوستی، گشاده دستی، مهرورزی، خیرخواهی، خوش بینی و ارتباط و اتصال تنگاتنگ دلها و جانها با یکدیگر و در یک کلام فضای ترسیم شده از سوی قرآن و پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) فضای برادری و اخوّت است و همگان وظیفه دارند در رویش و گسترش این چنین فضایی گام بردارند و از هر چیزی که بخواهد این فضا را کدر کند و آن را کدورت و کینه و بدخواهی و بدگمانی تیره و تار سازد مبارزه نمایند.مضمون سخن فوق از امام علی(ع) به عنوان آخرین پیامهای آن حضرت در آستانه شهادت و در قالب (وصیتنامه) نیز همین است که همه همت ها، انگیزه ها، نیّت ها، موضعگیریها، عملکردها باید بسیج شوند تا چنین فضایی بیافرینند و آن را روز به روز گسترش دهند و با هرچه به عنوان آسیب بخواهد این بنای مستحکم برادری و فضای معطر و آغشته به اخوت دینی را مکدّر سازد برخورد نمایند. قرآن کریم در این زمینه ضمن ترسیم برادری دینی نسبت به آسیبهای آن نیز هشدارهایی داده است که توجه به آن در جامعه دینی سرنوشت ساز است:

انّما المؤمنون اخوة فأصلحوا بین اخویکم، واتقوا اللّه لعلّکم ترحمون. یا ایّها الّذین آمنوا لایسخر قوم عن قوم عسی ان یکونوا خیراً منهم و لا نساء من نساء عسی ان یکنّ خیراً منهنّ و لا تلمزوا انفسکم، ولاتنابزوا بالألقاب بئس الأسم الفسوق بعد الأیمان، ومن لم یتب فاولئک هم الظالمون(2) مؤمنان برادر یکدیگرند، پس دو برادر را صلح و آشتی دهید و تقوای الهی پیشه کنید باشد که مشمول رحمت او شوید ای کسانیکه ایمان آورده اید! نباید گروهی از مردان شما گروه دیگر را مسخره کند، و نه زنانی زنان دیگر را مسخره کنند، شاید آنان بهتر از اینان باشند. و یکدیگر را مورد طعن و عیبجویی قرار ندهید، و با القاب زشت و ناپسند یکدیگر را یاد نکنید، بسیار بد است که به کسی پس از ایمان نام کفرآمیز بگذارید، و آنها که توبه نکنند (و از این اعمال دست برندارند) ظالم و ستمگرند.خداوند در ادامه آیات پیشین به آنچه ممکن است حریم و حرمت برادری را بشکند و به یکپارچگی و همگرایی دلها صدمه جبران ناپذیر وارد سازد و شکافهای اجتماعی را عمیق و خلأهای آن را گسترش دهد به عنوان هشدار می فرماید:یا ایّها الذین آمنوا اجتنبوا کثیراً من الظنّ انّ بعض الظن اثم و لا تجسّسوا و لا یغتب بعضکم بعضا ایحبّ احدکم ان یأکل لحم اخیه میتاً فکرهتموه و اتّقوااللّه انّ اللّه تواب رحیم.(3)ای کسانی که ایمان آورده اید، از بسیاری از گمانها بپرهیزید چرا که بعضی از گمانها گناه است، (و هرگز در کار دیگران) تجسّس نکنید، و هیچ یک از شما دیگری را غیبت نکند آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده خود را بخورد؟!(به یقین) همه شما از این امر کراهت دارید، و تقوای الهی، پیشه کنید که خداوند بسیار توبه پذیر و مهربان است.در آیات فوق به یکی از شعارهای اساسی و ریشه دار اسلامی یعنی (اخوت دینی) اشاره شده است، بنابراین اصل مهم و بنیادی، همه مسلمانان به حکم یک خانواده اند و به منزله خواهر و برادر یکدیگر بشمار می روند. خیر و خوبی را برای یکدیگر می طلبند و از شرّ و بدی نسبت به یکدیگر گریزانند، در شادی و سرور یکدیگر مسرورند و در غم و رنج و مصیبت با هم شریکند. قلبهایشان کانون مهر و محبّت است، دستهایشان فرشته رحمت و گامهایشان گسترش دهنده الفت، آنچه برای خود می پسندند برای برادران و خواهران ایمانی نیز می پسندند، و آنچه برای خود نمی پسندند برای آنان نیز نمی پسندند. دوستی و محبّت و اخوت را پاسداری می کنند و از آن چه این پیوند و برادری را سست می سازد دوری و پرهیز می کنند.