خواهی که شود دلت چو آیینهده چیز برون کن از درون سینه حرص و حسد و شرک و حرام و غیبت بخل و غضب و کبر و ریا و کینه اگر این صفات رذیله ریشه در جان آدمی داشته باشد همین دنیا جهنم او خواهد بود قرآن کریم تخاصم(6) جهنمیان را ترسیم کرده است، بعضی آنان در جهنم هم از یکدیگر نفرت دارند و به لعن و طرد و نفرین یکدیگر می پردازند. معلوم می شود جامعه ای جهنمی جامعه است که همواره به طرد و حذف و لعن و تحقیر یکدیگر می پردازند و در برابر، جامعه بهشتی آن جامعه ای است که بر محور برادری، محبّت، ایثار، همدردی، همکاری، همیاری، هم گرایی حرکت می کنند و جاذبه را در حد اعلاء و دافعه را در حد ضرورت قرار می دهند، اصل را بر جذب دلها و جانها و نزدیک ساختن مواضع خدمت قرار می دهند و قانون گریزان را با خیرخواهی قانون پذیر می سازند و برای افزودن عضوی به اعضای جامعه دینی و سربازان ولایت، تمام تلاش خود را به کار می گیرند، در ادامه این نوشتار نگاهی خواهیم داشت به زیرساختها و مؤلّفه های اخوت دینی در فرهنگ اسلامی:

 

همه کارها بر محوریت خدا

 

فرق بنیادین و اساسی جامعه دینی با جامعه غیر دینی این است که در جامعه دینی تمام کارها بر محور عبودیت(7) و خداباوری شکل می گیرد، و در جامعه غیر دینی همه تلاشها بر منیّت(8) وخودخواهی استوار است. جامعه ای که بر مبنای خداباوری ساخته و پرداخته شده همه ارزشهای آن بر محوریت اللّه و قربةً الی اللّه نمود پیدا می کند آنچه از این قالب و شاخصه بیرون باشد ارزش و قیمتی ندارد، این نکته را در ترسیم جامعه دینی بر اساس اخوت دینی و الهی از زبان امام علی(ع) می توان آموخت:

 

تبتنی الأخوة فی اللّه علی التّناصح فی اللّه، و التّباذل فی اللّه، و التّعاون علی طاعة اللّه، و التّناهی عن معاصی اللّه، و التّناصر فی اللّه و اخلاص المحبة.(9)

برادری الهی بر چند چیز استوار است:

 خیرخواهی دو طرف به انگیزه الهی

 بخشش و کمک رسانی به خاطر خدا

 همکاری در مسیر پیروی فرمان خدا برای خدا

 بازداشتن یکدیگر از گناهان به خاطر خدا

 یاری کردن همدیگر برای خدا و دوستی خالصانه برای خدا

از این کلام نورانی این نکات زیبا را می توان دریافت کرد:

1. خلل پذیر بود هربنا که می بینیبجز بنای محبّت که خالی از خلل است

اگر دوستی و محبّت بر اساس بندگی و اطاعت خدا باشد این برج و بارو هرگز آسیب نمی بیند و همواره مستحکم و استوار می ماند.

همه کسانی که خود را بنده خدا می دانند باید سهم خود را در ساخت و برپایی این دژ الهی بپردازند تا (اخوت فی اللّه) به عنوان دژی پولادین در برابر جامعه استکباری قدراست کند و راست قامتانی بلند همّت تربیت شوند تا با غیرت دینی جلو غارتگران بین المللی را بگیرند.

 

2. نصحیت و خیرخواهی و انتقاد سالم

از مقدّمات جامعه دینی این است که بر اساس اخوت الهی شکل گرفته است، این ویژگی دوسویه است یعنی همه باید ناصح امین و ناظر رحیم باشند کژی ها و کج سلیقه گیها را با نقد منصفانه راست کنند و انتقاد را با انتقام اشتباه نگیرند، اردوکشی های سیاسی و خیابانی انتقام از نظام و خون شهداست نه انتقاد و اعتراض به عملکردهای احیاناً نادرست و قابل جبران.

3. بذل و بخشش و آقایی و کرامت جلوه دیگری از اخوت دینی است باید فرهنگ تواصل و تباذل را نهادینه کرد و از هرچه که بوی تدابر و تقاطع بدهد پرهیز کرد. نخبگان جامعه باید بدانند که وظیفه آنها وصل است نه فصل، هر قلم و اقدام و سخن و پیام و اعلامیه ای که دلهای مؤمنان را از هم دور سازد و جبهه حق را در برابر جبهه باطل و استکبار جهانی تضعفیف کند به گونه ای قطع کردن ارتباط جبهه حق با یکدیگر و تقویت جبهه معاند و مخالف نظام است از این رو باید همگان به ویژه نخبگان بکوشند با تواصل و تباذل تار و پود جامعه دینی را استواری بخشند و از موریانه اختلاف و نزاع که از درون جامعه را متلاشی و پوک می سازد جلوگیری نمایند.

4. مرحله بعدی آن است که تعاون بر برّ و همکاری و بر کارهای نیک و بر اساس رضا و خشنودی پروردگار باید، شعار همه کسانی باشد که می خواهند زیر پرچم اسلام و بر اساس اخوت دینی زیستی شایسته و حیاتی طیّبه داشته باشند.