ندای وحی

عوامل دفع

بسیاری از گفتارها و رفتارهای دوستان و برادران دینی باعث می شود که حوزه دفع و دافعه را گسترش می دهد و یاران و همراهان را یکی پس از دیگری از او می گیرد و تنها می ماند.در این بخش از نوشتار به سرفصلهایی از آن عوامل اشاره می کنیم:

بد زبانی

زبان از ابزار آفرینش محبت و دوستی است با این نعمت خدادادی می توان قهرها را به مهر و فصل ها را به وصل تبدیل کرد، زبان گرم و نرم و خوش گویی و خوش سخنی جاذبه آفرین است و در برابر بد زبانی، گفتار نامناسب، ادبیات نارسا و نازیبا دوستان و برادران را از اطراف انسان دور می سازد و فراری می دهد.امام علی(ع) فرمود:سوء المنطق یزری بالقدر و یفسد الأخوّة(18) گفتار نامناسب قدر و منزلت گوینده آن را کم می کند و بنای اخوت را تباه می سازد.آن حضرت فرمود: و ایّاک و المستهجن من الکلام فأنه یحبس علیک اللّئام و ینفّر عنک الکرام(19) از سخن زشت پرهیز کن زیرا کلام زشت و ناروا انسانهای پست مرتبه را دور تو گرد می آورد و انسانهای بلند مرتبه را از تو می رماند.

ترک صله و احسان

صله رحم نداشتن و احسان نکردن به تدریج پایه های دوستی و اخوت را سست می سازد. همدردی مالی با برادران دینی بذر محبت را در دل آنان می پاشد. بی تفاوتی و بی دردی در مقابل گرفتاریهای مالی و اجتماعی آنان زمینه های دوری و جدایی را فراهم می سازد.علی(ع) فرمود: ایّاک و الجفاء فأنّه یفسد الأخاء(20)از ترک صله و احسان بپرهیز زیرا این کار اخوت را تباه می سازد.

سخن چینی

اخوت دینی ثمره اش کدورت زدایی و کینه شویی است. فلسفه این که پیامبر اسلام(ص) در مدینه پس از احداث مسجد به طرح اخوت دینی و گسترش آن در بین مسلمانان پرداخت آن بود که دلهای از هم جدا بهم نزدیک شود و انرژیهای پراکنده متراکم گردد تا در برابر دشمن مشترک همتها بسیج گردد و مانع ها برطرف شود.

آنچه که این رشته محبّت بین برادران دینی را تضعیف و سست سازد امری ناپسند و محکوم و مورد نکوهش است، نمامی و سخن چینی یکی از عوامل پراکندگی دلها و جدایی انگیزه های مؤمنان می گردد از این رو در فرهنگ دینی به شدّت از آن نهی شده و مورد نکوهش قرار گرفته است. امام علی(ع) فرمود: ایّاک و النّمیمة فأنّها تزرع الضغینة و تبعد عن اللّه و عن النّاس.(21) از سخن چینی پرهیز کن زیرا این خصلت نازیبا و زشت بذر کینه و کدورت را می پاشد و آدمی را از خدا و مردم دور می سازد.انسان نمّام نه جایگاه و منزلتی پیش خدا دارد و نه ارج و قدری پیش مردم، انسان گرفتار این خصلت منفی چهره ای منفور از خود می سازد که هیچکس به او اعتماد نمی کند و افزون بر آن او را عامل اعتماد سوزی در جامعه می شمارند.خلاصه این بخش از نوشتار آن شد که تمام تلاش دین و رهبران دینی آن است که فرهنگ برادری در جامعه دینی تقویت و بالنده شود و رویش رشد پیدا کند و فرهنگ کینه و کدورت نسبت به یکدیگر از جامعه رخت بربندد به گونه ای که همه مسلمانان همدیگر را تا سر حد برادری و خواهری دوست بدارند و از هرگونه عامل جدایی جلوگیری نمایند.

پی نوشت ها:

1. نهج البلاغه، صبحی صالح، نامه 47.

2. سوره حجرات، آیه 11 10.

3. همان، آیه 12.

4. سوره حجر، آیه 47.

5. سوره حشر، آیه 10.

6. سوره ص، آیه 64.

7. سوره نحل، آیه 36.

8. سوره مؤمنون، آیه 46.

9. شرح غررالحکم، آمدی، چاپ دانشگاه، ج 3، ص 299.

10. همان، ج 5، ص 159.

11. همان.

12. همان، ج 6، ص 120.

13. همان، ج 2، ص 301.

14. همان،ج 3،ص 319.

15. همان، ص 330.

16. همان، مدرک، ج 6، ص 386.

17. نهج البلاغه، حکمت 6.

18. غررالحکم، ج 4، ص 144.

19. همان،ج 2، ص 314.

20. همان،ج 2، ص 296.

21. همان.