بررسی شرایط وزارت در دین و دنیا

وزارت یکی از مناصب سیاسی و دنیوی است.
وزیر در حقیقت معاونی است که بار گرانی که بر دوش امیر
و حاکم است بر می‌دارد و خود آن را تحمل می‌کند.

براساس آموزه‌های قرآنی، وزارت اختصاص به امور مادی یا دنیوی
نداشته بلکه به امور معنوی نیز مربوط می‌شود.
حال باید دید این وزارت در امور دینی و معنوی چگونه اتفاق می‌افتد؟
شرایط وزارت در امور دینی و دنیوی چیست؟

مفهوم شناسی وزارت

واژه وزارت از لغت عربی وزر گرفته شده است.
وزر به بارگران و سنگین گفته می‌شود

(مفردات الفاظ قرآن کریم، ص ۸۶۸؛ نثر طوبی، ج ۲،
ص ۵۴۸ ذیل واژه وزر؛ مجمع البیان، ذیل آیه ۱۶۴ سوره انعام)

گناه را از آن جهت، وزر گفته‌اند که بار و سایه سنگین آن
همواره بر دوش و گرده شخص است

(نگاه کنید: تفسیر نمونه، ج ۲۷، ص ۱۲۵)

علامه طباطبایی در ذیل آیه ۱۶۴ سوره انعام
درباره وزر بودن گناه می‌نویسد:

هر کس هر چه می‌کند مانند سایه‌ای به دنبالش هست
و از او به دیگری تجاوز نمی‌کند.

در آیات قرآن، وزر بارها تکرار شده و خداوند آن را در
معنای بارگران و سنگین که کمر را خم می‌سازد

(انشراح، آیات ۲ و ۳)
و نیز بار سنگین و کمر شکن گناه (انعام، آیه ۱۶۴)
به کار برده است.

واژه وزیر صفت مشبه به معنی معاون،
کمک کار، هم‌پشت و مددکار نیز بکار رفته است.

وزارت به عنوان یک مقام اجتماعی و شغل سیاسی
از گذشته وجود داشته است.

وزیر کسی است که بارگران و سنگین حکومت و امارت امیر خود را
تحمل می‌کند و بر دوش می‌گیرد.

(معارف و معاریف، سید مصطفی حسینی دشتی، ج ۱۰، ص ۳۴۴)

در عرف سیاسی، وزیر، صاحب منصب عالیرتبه و عضو قوه مجریه است
که ریاست بخشی از امور عمومی را به عهده دارد
و در رأس یک وزارتخانه قرار گرفته و دارای اختیاراتی مطابق قانون است

(فرهنگ علوم سیاسی، علی آقا بخشی، ص ۲۶۰، ذیل واژه وزیر)

واژه وزیر دوبار در قرآن به کار رفته است:
یک بار در آیات ۲۹ سوره طه که گزارشی از درخواست حضرت موسی(ع)
و نیایش آن حضرت (ع) را بیان می‌کند؛
و یک بار دیگر در آیه ۳۵ سوره فرقان است.

در این آیه خداوند بیان می‌کند که درخواست و نیایش آن حضرت(ع)
پذیرفته شده و حضرت هارون(ع) به عنوان وزیر
حضرت موسی(ع) انتخاب می‌شود.

آنچه در این مطلب مورد نظر است،
همان معنای معاونت و منصب و مقام است.